Het
Storkterrein
Het karakter van dit werkeiland in de stad
Het Storkterrein is op verschillende niveaus bijzonder.
Historisch is het terrein van groot belang: de geschiedenis
ervan doorloopt ruim drie eeuwen van het industriële
verleden van Amsterdam. Het industriële karakter
van het elf hectaren omvattende gebied wordt bepaald
door steen en staal, de functionalistische architectuur
en de imposante schaal van gebouwen en tussenruimtes.
Het bevindt zich vlakbij het centrum en maakt wat
betreft zijn functie wezenlijk deel uit van de stad,
terwijl het zich ruimtelijk zelfstandig heeft ontwikkeld.
Het Storkterrein is een werkeiland, een historisch
gegroeide enclave van functionaliteit en pragmatisme.
Gedreven door hightech industrie bevindt het terrein
zich in een voortdurend proces van verandering:
van de scheepsbouw in de Gouden Eeuw tot de ultralichte
tramstellen die er nu worden gemaakt. Het Storkterrein
is een levendig, creatief en bedrijvig stuk van
de stad.
|
|
|
|
Ga naar:
Geschiedenis
Het voormalig Storkterrein oftewel Oostenburg-noord
neemt een vooraanstaande plaats in de Nederlandse
economische geschiedenis. De bedrijvigheid hier
is altijd high-tech geweest. De VOC, Werkspoor en
Stork waren topvestigingen en wereldleiders. Op
dit terrein laat zich dus de geschiedenis aflezen
van de technologische ontwikkeling in Nederland.
Het kunstmatige eiland werd in 1660 aangelegd in
het IJ. Een werkeiland met een scheepswerf voor
de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Het is daarmee
het eerste planmatige industrieterrein. Alleen Venetië
kent een gelijkwaardig vroege planning met "het
Arsenaal". Na de opheffing van de VOC in 1795
werd het eiland vanaf 1827 opnieuw in gebruik genomen.
De Industriële Revolutie van Nederland begon
hier met een fabriek voor stoommachines. Deze fabriek
ging in 1870 over in Werkspoor, voluit "De
Nederlandse Fabriek van Werktuigen en Spoormateriaal"
geheten. Vijf monumentale hallen werden in 1897
gebouwd door architect Van Gendt voor de fabricage
van locomotieven en treinwagons. Van Gendt is tevens
de architect van het Concertgebouw, de Stadsschouwburg
en het Stedelijk Museum in Amsterdam. In 1954 fuseerde
Werkspoor met Stork, dat hier zijn dieselmotoren
bouwde.
Het belang van dit complex voor de economische geschiedenis
van Nederland en voor de ontwikkeling van de wereldhandel
kan nauwelijks worden overschat. De Van Gendthallen
symboliseren de industrialisatie, de overblijfselen
van de VOC geven inzicht in de Gouden Eeuw. Het
terrein als geheel is uniek en van grote historische
waarde.
* De geschiedenis van het terrein is nauwkeurig
opgetekend in het boek Van VOC tot Werkspoor, het
Amsterdamse industrieterrein Oostenburg (1986, Matrijs
Utrecht). Het boek is helaas niet meer te koop.
* In het Werkspoormuseum op de Oostenburgergracht
77, wordt de geschiedenis van het terrein met prenten,
schilderijen en maquettes bewaard. Bezoek is mogelijk
op afspraak per telefoonnummer 020 6251035.
|
|
|
|
Heden
Eigenaar, gemeente en stedenbouwkundig bureau
Stork heeft het terrein in 1998 verkocht aan IBC
Vastgoed bv. Dit vastgoedbedrijf ontwikkelt het
terrein in samenspraak met de Dienst Wonen, Bouwen,
Economie van de Dienst Binnenstad Amsterdam. In
mei 2000 hebben zij het bureau Maxwan uit Rotterdam
gekozen om het stedenbouwkundig plan te ontwerpen.
De officiële opdracht is in december 2000 gegeven.
De onderzoeken van Stichting Werk Spoor zijn meegegeven
als richtinggevend bij de randvoorwaarden voor het
stedenbouwkundig plan.
Heijmans IBC Vastgoedontwikkeling
IBC Vastgoed bv is in 2001 overgenomen door vastgoedbedrijf
Heijmans en
gaat verder onder de naam Heijmans IBC Vastgoedontwikkeling.
Naam van het terrein
De gemeente heeft het Storkterrein hernoemt tot
Oostenburg-noord. Heijmans IBC is daarop met een
eigentijdse versie gekomen, Eastsite. Terwijl archeologen
praten over het VOC-terrein en oud Werkspoor-werknemers
over het Werkspoor-terrein. Vooralsnog is de meest
gebruikte naam voor het voormalig Storkterrein,
het Storkterrein.
Bestemming
De bestemming van het terrein blijf voorlopig een
bedrijventerrein. In het bestemmingsplan zijn de
Van Gendthallen meegenomen. Daarnaast staat de bouw
van een bedrijfsverzamelgebouw vast. Dit gebouw
krijgt de naam INIT en zal ondermeer de werf Binnenstad
met de dienst reiniging, groen en bestrating huisvesten.
Huidige gebruikers
Het bedrijf Czaar Peter CV (te Utrecht) houdt zich
bezig met de verhuur van de panden op het terrein.
Het verloop van de bedrijvigheid is geen normaal
proces vraag en aanbod, maar wordt door IBC Vastgoed
bv geregisseerd. Er wordt gezocht naar bedrijven
in de creatieve sfeer en bedrijven die op de toekomst
gericht zijn. Op dit moment zijn er, naast een aantal
laatste afdelingen Stork, architectenbureaus, filmbedrijven,
reclamebedrijven en dergelijke werkzaam.
|
|
|
|
Toekomst
INIT
Met de bouw van het bedrijfsverzamelgebouw INIT,
dat ongeveer twee keer zo groot als het gebouw van
de Amsterdamse Bijenkorf (Dam, Amsterdam) wordt,
is in oktober 2001 begonnen. Volgens de planning
zal het gebouw in het najaar van 2003 klaar zijn.
Mobiele architectuur
Naar aanleiding van de initiatieven van het Amsterdams
Fonds voor de Kunst en Stichting Kunst en Openbare
Ruimte (SKOR) voor mobiele architectuur op het terrein
zullen in de toekomst een aantal ontwerpen worden
uitgevoerd.
Met de manifestatie Het Storkterrein als voorstelling
heeft SKOR een tentoonstelling met internationale
mobiele architectuur op het terrein georganiseerd.
Het Amsterdams Fonds voor de Kunst heeft opdracht
gegeven voor ontwerpen voor op het terrein. Een
aantal van deze ontwerpen zullen worden uitgevoerd
i.s.m. Heijmans IBC en de gemeente.
Ontwikkeling terrein
Heijmans IBC neemt de tijd voor de ontwikkeling
van het terrein. Het gehele terrein zal pas rond
2010 aangepakt zijn.
|
|
|
|
Ligging
Het Storkterrein heeft door de voortgaande verstedelijking
van Amsterdam een centrale ligging gekregen tussen
een reeks woonwijken: KNSM en Java Eiland, de oostelijke
eilanden, Borneo Sporenburg en Indische Buurt en
het centrum. Het terrein is daarmee niet langer
een rand van de stad, gelegen aan het spoor. De
locatie vlakbij centrum, Piet Hein tunnel en ringweg
maakt het tot een goede vestigingsplek voor bedrijven.
Tegelijkertijd zijn er door de oude eilandenstructuur
nog weinig verbindingen met de stad. Tram 10 zal
in de toekomst door de Czaar Peterstraat gaan rijden,
maar op dit moment stopt alleen bus 32 aan het terrein.
Zie ook routebeschrijving.
|
|
|
|
|
